ANTALYA-TÜROFED Başkanı Osman Ayık, Antalya'da yönetim kurulu üyelerinin de katıldığı toplantıda turizm sektöründe yaşanan sıkıntıların 2015 ile sınırlı kalmayacağını ve 2016’da daha zor günlerin beklediğini belirtti. Osman Ayık 2015 yılında yaşanan kaybın 2016 ve 2017 yıllarını etkileyebileceğini ve Türk turizmini zor yılların beklediğini söyledi
Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED)’in 10. yılı nedeniyle Porto Bello Otelde düzenlenen toplantıya TÜROFED Yönetim Kurulu Başkanı Osman Ayık, TÜROFED Başkan Yardımcıları Ahmet Tok, Sururi Çorabatır, Mehmet İşler, TÜROFED Genel Sekreteri Savaş Çolakoğlu, TÜROFED Yönetim Kurulu Üyeleri Murat Toktaş, Bülent Bülbüloğlu, Tayyar Zaimoğlu, Halil Özyurt, Burhan Sili, Gülçin Güner, Haluk Beceren, Gazi Murat Şen ve AKTOB Başkanı Yusuf Hacısüleyman katıldı.
KONAKLAMA SEKTÖRÜNÜN DIRENCININ ARTıRıLMASı GEREKIRDI
Ayık, ''Krizin olacağı yılbaşında önce belliydi. Bu doğrultuda bin dolarlık uçak başına destek ve tur operatörlerine yapılan destekler açıklandı. Temel görüşümüz şuydu. Bu tür desteklerin belli pazarlarla sınırlı kalmaması tüm pazarları kapsaması, yıllara yayılması. Defalarca söyledik ama bu konuda bir başarı gösteremedik. Sektörün sadece bir kesimi ile tur operatörleri ve seyahat acentelerini ilgilendiren kısmıydı. Konaklama sektörü bu destek kapsamında unutulmuştu. Misafirlerin gelmesi önemli ama hizmeti verecek konaklama sektörünün direncinin artırılması gerekirdi. Konaklama ayağını da kapsaması lazımdı. Rakamsal büyüklükler bir şekilde olumsuz anlamda gelişirse bu sektörün 2015 yılı zor geçecek kayıp geçek yıl olacak ve gelecek 2 yılı da etkileyecektir. Çok yakın bir gelecekte değişim öngörülmüyor. Türkiye'nin etrafında olan olaylar biranda son bulmayacak. Bunları öngörüp bir takım adımlar atıp turizmi koruma altına almamız gerekiyor. Sektörün işlerini kolaylaştıracak yolunu açacak direnç kazandıracak tedbirleri hızlı bir şekilde devreye sokulması gerekiyor. Karar mekanizmaların içinde sektörün de yer alacağı örgütlenme modelinin de devreye sokulması gerekiyor’’ diye konuştu.
RUS TURIST KAYBı 1 MILYONA ULAŞACAK
Türkiye'nin yakın çevresinde coğrafyada yaşanan sıkıntılar, Türkiye'nin güneyinde yaşanan sıkıntılar Kuzeyde Ukrayna -Rusya arasındaki krizler ve bunun başka bir boyuta ulaşması bunun silsile halinde Avrupa ve dünya ekonomisini etkilemesinin turizmi etkilediğini anlatan Ayık, ‘’Tüm bu olaylar bizim pasif cümlelerle açıklayacağımız boyutun ötesine geçti. Belki siyasi, belki ekonomik, belki de bunların iç içe geçtiği insanların seyahat duygusun etkileyen psikolojik yapıya dönüşmüş olabilir. Bunun sonucunda başta Rusya olmak üzere Türkiye bir çok pazarda ciddi kayıplar yaşamaya başladı. Rusya'da pazarından yüzde 30 civarında kaybımız var. Bugün itibariyle 350 bin civarında olabilir ama sezon sonunda 1 milyon boyutuna ulaşacağını tahmin ediyoruz" dedi.
TÜRK TURIZMININ KAYBı 5 MILYAR DOLARA ULAŞACAK
Osman Ayık, şunları söyledi:
"Kıyı bölgelerinin hepsinde yıl sonunda kayıp yaşayacağız. İstanbul’da artı yaşanıyor. Türkiye geneli yüzde 1-2 civarında artı ile kapatabilir. Bu Türkiye ekonomisi için ciddi bir kayıptır. Bunun rakamsal boyutlarını ifade etmek gerekirse gelir anlamında ciddi bir kayıp, bu rakamın basit bir hesaplamayla kabaca 5 milyar dolar civarında rakama ulaşması muhtemel gözüküyor. Karamsar bir tablo olarak bunu ortaya koymamak lazım. Bu sektör dirençlidir. Sektör aslında bir başarı hikayesidir. Tüm özel sektör kamunun birlikte yazdığı başarı hikayesidir. Sektör dirençlidir. Sektörün krizleri yönetme ve idare etme çıkma anlamında birikimi ve becerisi vardır. Önemli olan bunları, bir araya gelip konuşmak kamuoyunun bilinçlenmesi, siyasi iradenin kamuoyunun yaşanan olayları değerlendirmesi özümsemesi kısa, orta ve uzun vadede yapılacak bir takım özüm önerilerini masaya yatırıp ciddi bir şekilde konuşup sektörün direncini artıracak destek ve teşviklerle geleceğe hazırlamak ve dolayısıyla Türkiye'nin yarattığı önemli değeri, milli sektörü, konaklama tesislerinin yüzde 95'inden fazlası kendi öz sermayesiyle yapılmıştır. 180 milyarlık sektör kendi öz kaynağımızdır.’’
GENEL PLANLAMALARDA CIDDI SıKıNTıLARıMıZ VAR
Ayık şöyle devam etti:
"Bu sektör milli sektörlerden birsidir. Hizmeti yerinde ihraç edersiniz. Bir kilo domatesi 50 Cent'te satamıyorsunuz ama salata yaparak 5 liraya satıyorsunuz. Hiçbir sektör bu kadar katma değer yaratamıyor. Var olan sektörün geleceğe taşımamız lazım. Bizden sonraki nesillere taşımamız lazım. Bu bizim en önemli görevlerimizden bir tanesi bence. Sektörü ayakta tutacak bir takım uygulamaları teşvikleri devreye sokmamız lazım. Buradaki en önemli konulardan bir tanesi Türkiye bu noktaya gelirken bir takım değerlerin üzerinden buraya geldik. Misafirperverlik bizim en önemli avantajlarımızdan bir tanesi. Kaybettiğimiz konulardan birisi kalifiye eleman konusu da sıkıntılarımız var. Yatak arzında sorunlarımız var. Bölgelerdeki genel planlamalarda ciddi sıkıntılarımız var.
Çifte standartları ortadan kaldıracak bundan sonraki süreçlerin içerisinde yer alacak mekanizma oluşturmamız lazım. Kamu ile özel sektörün birlikte inisiyatif kullanmasını sağlayacak modelleri oluşturmamız lazım."
İÇ TURIZM IÇIN TATIL SÜRESI UZATıLMALıDıR
İç turizmin önemini belirten Ayık, "Türkiye 70 milyon nüfusa ulaştı. Rekabet ettiğimiz Avrupa ülkelerindeki sayılar ve istatistiki veriler hedeflerimizi içine girmesi lazım. İç pazar orada yüzde 25, bizde yüzde 10 seviyelerinde. Bizim en önemli hedeflerimizden bir tanesi de iç pazarda 10 milyon seyahat eden işletmelerde, konaklayan misafir sayısına ulaşmamız lazım. Kamu ve siyasi otoritenin bunu kolaylaştıracak, hızlandıracak bir takım tatil kredileri, düzenlemeler, okul tatilleri gibi kolaylıklar olmalıdır. Bölgelere şehirlere göre üniversite sınavları zamanlarını farklılaştırılabilirse insanların 2 aylık tatil süresi uzatılmalıdır. Bizde insanlar temmuz ve ağustos aylarında tatil yapabiliyor" şeklinde konuştu.
SEKTÖR DÜŞÜŞ TRENDINE GIRDI
Turizmin 55 sektöre ivme kazandıran bir özelliği olduğunu anlatan Ayık, "Bu sektörde akan para ile diğer sektörleri hareketlendiren yapımız var. Geçen senenin 2014 yılının bugünlerinden itibaren çok ciddi sıkıntılar yavaş yavaş bu sektörle ilgili baş göstermeye baladı. Bu sektörün içinde bulunduğu durum genel durumu değerlendirmek istiyoruz. Turizm sektörü Türkiye'nin belki en milli sektörü Türkiye kendine has bir modelle 80'lerin başında yola çıktı ve bu yolun sonucunda dünya sıralamasında ağırladığı misafir sayısı 6'ıncı, elde ettiği gelir itibariyle de 12'nci sırada. 35 milyar dolara yakın bir gelir seviyesine ulaştık. Bunu yaparken de var olan kaynak pazarları, kendi firmalarını kurdu, en iyi hizmet veren en genç tesislerini yarattı. Ortaya çıkan ürün, alıcı tarafından çok kolay kullanabilen bir trend haline geldi. 15 yıldır aralıksız çift haneli bir ortalamayla büyümeye devam ettik.
Önümüzdeki seneden itibaren sektör düşüş trendine girdi. Bu moralleri bozmaya başladı. Sektör bütün bu sıkıntılara rağmen bunları aşacaktır" dedi.
FIYAT ISTIKRARı YOK
Sektörde fiyat istikrarının ortadan kalktığını savunan Başkan Osman Ayık, "Kapasite kontrolünün mutlaka yapılması gerekir. Arzın bu kadar hızlı büyümesi aslında, yaşadığımı sorunların arkasındaki en temel nedenlerinden biridir. Sektörün tümünde bugün fiyat istikrarı ortadan kalkmıştır. Arz fazlası gelen talep ve arz birbirini karşılayamadığı için bir fiyat istikrarsızlığına neden oluyor. Eğer arz büyümesi bu şekilde devam ettiği sürece, fiyat istikrarsızlığı da devam edecektir. Şu anki sektörde uygulanan fiyatlar sektörü 3 ya da 5 yıl geriye götürmüştür. Sektörün geriye kazanılması 3-4 yıla mal olacak. Mutlaka arzın kontrol altına alınması lazım. Karar mekanizmaları içerisinde sektör yer alırsa arzı kontrol etmek mümkün olur. Örnek, Barcelona önümüzdeki belli bir dönem otel yapımını durdurdu. Artık yapılmasın diye karar aldılar. Türkiye'de bu tür yol ve yöntemlere başvurması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
IÇ PAZARDA BÜYÜME SEKTÖRE DESTEK VERIYOR
Turizm sektörünün kalifiye eleman sıkıntısı yaşadığını da kaydeden Ayık,"Kalifiye elemanı bizdeki mevsimsellik sıkıntı. Özellikle kıyı bölgelerinde yani turizmin yüzde 50'si kıyılarda oluşuyor. Bu yüzde 50'lik dilimde önemli rakamdır. Kıyı bölgelerindeki mevsimselliği aşmamızın en önemli nedenlerinden birisi iç pazardaki büyümenin ve sürekliliğin tesislerin 12 ay yaşamasında katkı olacaktır. Sektörde çalışan elemanların sektöre bağlı kalmasını sağlayacak, kış döneminde yapılacak desteklerin sektörün devamlılığı açısından çok önemli etkiler yapacaktır" diye konuştu.
TURIZMI TEŞVIK YASASıNı YENI BAKıŞLA YENIDEN YAZMAK GEREKIYOR
Osman Ayık konuşmasına şöyle devam etti:
"Türkiye'nin bir hedefi var. Önüne koyduğu 2023 vizyonu ve hedefi var. 50 milyon misafir sayısı 50 milyar dolar gelir. Bunu yaparken kamu ve özel sektör eşgüdüm içerisinde hareket etmesi lazım. Bir takım tedbirleri birlikte almamız lazım. Türkiye'yi bugüne getiren anayasamız var. Turizm Teşvik Yasası. O yasa Türkiye'yi buraya taşıdı. Bu yasa yazıldığında Türkiye'nin hedefleri çok küçüktü. Bugün rakamlar 50 milyon 50 milyar oldu. Bu yasayı bizi bu geleceğe taşıyacak yeni bir bakış açısı felsefeyle yazmak zorundayız. Bu anayasayı oluşturduğumuz takdirde biz açacağımız yeni vizyonla biz Türkiye özel sektörü olarak sektörü bu hedeflere taşıyabiliriz. 30 yılın birikimi üzerimizde. Bu birikim bizi kolay bir şekilde bu hedeflere taşıyabilir. Kamu otoritesinin siyasi otoritenin bizi bu hedeflere taşıyacak şekilde hukuksal alt yapıyı sağlaması ve düzenlemesi yapılması gerekiyor. Sektör için özel uygulamaların devreye girmesi lazım. İstihdam ile ilgili teşviklerin uygulamaya geçmesi gerekiyor, kış döneminde istihdamla ilgili yüklerin üzerimizden kaldırılması lazım, yatırım planlamasının da teşviklerin de bölge seçerek dikkate alınmasının fayda var. Böylelikle yatak arzının kontrol edileceğin düşünüyorum. Arzdaki büyüme tehlikelidir. Kontrol altına alınmalıdır. Kamu ve özel sektör işbirliğiyle devam etmesi lazım. Birbirinden kopuk hareket etmemesi lazım. Türkiye'nin çok önemli bir tanıtımla ilgili bir yol haritası belirlemesi lazım."
TÜRKIYE’NIN KÖTÜ IMAJıNA RAĞMEN HALA GELIYORLAR
'Şuan için fotoğraf karanlık olabilir ama biz bu fotoğrafı farklı şekilde boyayabiliriz' diyen Ayık, şöyle konuştu:
"Boyamayı becerebiliriz. Geçmişte bunu rahat bir şekilde yaptık. Bugünkü yaşadığımız olaylar geçmişin biraz daha farklı . Bunun da üstesinden gelebilir, kamu ve özel sektörün birlikte hareket etmesi ve yaşanacak süreci daha iyi planlaması lazım. Türkiye'nin çok ciddi şekilde imaj ile ilgili sıkıntılarını bertaraf etmesi lazım. Dışarıya verdiğimiz fotoğrafı farklı şekilde sunmak zorundayız. Savaş bizim hiç sevmediği kelimelerden birisi. Biz hiçbir zaman savaş kelimesini kullanmayız. Bu arzu etmediğimiz bir şey. Komşumuzda yaşanan bu sıkıntılar siyasi istikrarsızlıklar bizi ve tüm dünyadaki turizm hareketliliği etkiliyor. Orada yaşanan bu coğrafyayı ve yakın coğrafyayı etkiliyor. Biran önce orada yaşanan olayların sonlanması ve istikrarın ve huzurun gelmesi gerekiyor. Kıyı bölgelerinde bakarsanız o coğrafyadan oldukça uzak. Türkiye'yi aslında coğrafyada tekrarlayan müşterilerin geldiği ülkelerden birisidir. Türkiye'ye gelen misafir Türkiye'yi iyi tanıyor. Orada yaşanan sıkıntıları bilmesine rağmen bir takım ülkelerin uyarı ve yazılanlara rağmen bu ülkeye geliyorlar. Hem bizim sağlam güvenilen turizm ürünümüz var bu ülkenin genel yapısı iyi bir şekilde kavranmış gibi biliyorlar. Her şeye rağmen yine de geliyorlar.’’
YUNANISTAN'ıN YAŞADıĞı EKONOMIK KRIZ BIZI DE ETKILER
Yunanistan'da yaşan ekonomik krize de değinen Ayık, "Biz herhangi bir komşumuzun rekabet ettiğimiz ülkelerin kaybıyla büyüyecek bir sektör değiliz. Yunanistan bizim komşumuzdur geçmiş yıllarda aramızda rekabet vardı. Ama bugün biz Yunanistan'la rakip değiliz. Türkiye'ye 40 milyon civarında misafir geliyor, Yunanistan'a 20 milyon civarında misafir geliyor. Bunu o anlamda görmemek lazım. Yunanistan'ın yaşadığı ekonomik kriz uzun vadede bizi de etkileyebilecek. Güneyimizde siyasi istikrarsızlık bizi etkiliyorsa batımızdaki ülkelerdeki ekonomik kargaşada bizi etkiliyor" değerlendirmesini yaptı.
Ayık, iç pazar ile dış pazar arasında uygulanan fiyat arasında fark olmadığının altını çizerek, yerli turiste erken rezervasyon yapması önerisinde bulundu.
DARALMA SÜRERSE 100 BINLERCE KIŞI IŞINI KAYBEDEBILIR
Sektördeki daralmanın turizmde doğrudan çalışan 1.3 milyon çalışanı da etkileyeceği belirterek,"Daralma devam ederse yüzbinlere yaklaşan rakamlar işinden olacaktır. Çalışanlar için ciddi bir kayıptır. Bu alanda daralma olduğu zaman başka alanlarda istihdam olmayacaktır" dedi.
Türk turizminin dünyada 6'ıncı sıraya yükselen nadir sektörlerden biri olduğunu ifade eden Ayık, "Bunu yatırımcı işletmeci ve kamuyla yaptırdık. Bu geldiğimiz noktada 80 milyar doların üzerinde her yıl 40 milyar dolar civarında döviz kazandıran toplam istihdamın yüzde 16'sını sağlayan, net ihracat getirisinin yüzde 7'sinden fazlasını sağlayan sektör olduk. Cari açığının da hemen hemen yarısını kapatmaya çalışan namzet sektörlerden bir tanesi haline geldi turizm" dedi.
TÜROFED 10 YAŞıNDA BIR ŞEMSIYE ÖRGÜTÜDÜR
Osman Ayık, TÜROFED hakkında da şunları söyledi:
‘’Bilindiği gibi Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED), otel işletmeciliği mesleği başta olmak üzere, turizm mevzuatı kapsamına giren ve girebilecek olan meslek mensuplarının ortak ihtiyaçlarını karşılamak; mesleki etkinliklerini kolaylaştırmak; mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerini sağlamak; meslek mensuplarının birbirleri ve ve kamuoyu ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak; meslek ahlâk ve disiplinini korumak; turizmin, bütün fonksiyonları ile ülke yararına gelişmesini sağlamak amacı ile üyelerine etkili ve düzenli hizmet verebilmeleri için mesleki birlik ve beraberliğin kurulmasını sağlamak; derneklerin birbirleri ve merkezle işbirliğini ve koordinasyonunu gerçekleştirmek; üyelerin birbirleriyle, turizme ilişkin kamu ve özel sektör kuruluş ve örgütleri ile olan ilişkilerini koordine etmek; aralarında hızlı ve doğru bilgi alışverişini sağlamak amacıyla 30.06.2005 tarihinde Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB), Alanya Turistik İşletmeciler Derneği (ALTİD), Anadolu Turizm İşletmecileri Derneği (ATİD), Bodrum Turistik Otelciler İşletmeciler ve Yatırımcılar Derneği (BODER), Çukurova Turistik Otelciler Birliği (ÇUKTOB), Ege Turistik İşletmeciler Derneği (ETİK), Güney Marmara Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği Derneği (GÜMTOB), Kapadokya Turistik Otelciler ve İşletmeciler Derneği (KAPTİD) ile başlayan yolculuğumuz, sivil toplum kuruluşların önemini bilen ve Türkiye Otelciler Federasyonu’nu Türkiye’nin turizm sektörünün şemsiyesi yapma hedefiyle yönetimlerde görev alan arkadaşlarımızın çabası ve işletmecilerimizin katılımıyla daha sonra Denizli Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (DENTUROD), Fethiye Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (FETOB), Güney Ege Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (GETOB), Kuşadası Otelciler ve İşletmeciler Birliği (KODER) Karadeniz Turistik İşletmeciler Derneği (KATİD) ve Güneydoğu Anadolu Turistik Otelciler ve İşletmeciler Derneği (GATOD) ile Federasyonumuz genişlemiş ve bugün Türkiye’nin coğrafi dağılımı doğrultusunda Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesini de içine alan bir şemsiyeyi oluşturmanın haklı gururunu taşımaktadır.
Bugün 14 bölgesel derneğimiz ve bunlara bağlı Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli 2.500 üyesiyle, Türkiye ibaresini hak edecek bir nitelikte otelcilerimizi bir araya getirmiş olmaktan mutluyuz.
TÜROFED olarak asıl vizyonumuz, ülkemizde faaliyet gösteren Bakanlık ve belediye belgeli ayrımını ortadan kaldırarak tek bir belge altında, tüm konaklama ve yeme-içme tesislerini dünya turizm gelişmelerine uygun, çağdaş, yüksek kalitede bir şemsiyenin altına toplamaktır. Kolay bir hedef olmadığını biliyoruz, ancak göstereceğimiz çaba ve etkinliklerle hedefimize doğru yürüyeceğiz. Ayrıca bugüne kadar kamu kuruluşları tarafından yapılan belgelendirme işlerini üzerine alarak turizm alanında hem haksız rekabeti önlemek hem de bütünleşmeyi sağlamak açısından yeni bir anlayışı ortaya koymak istiyoruz.
Kendi etik değerlerimizi de oluşturmak ve bu konuda etkin çalışmak için sivil toplum örgütlerinin yararına inanan tüm sektör bileşenlerini federasyonumuza davet ediyoruz. ‘’
OSMAN AYıK, KRIZ IÇIN YAPıLACAK OLANLARı ŞÖYLE SıRALADı:
1- Turizmin devlet politikası haline getirilmesi
2- Turizm Teşvik Kanunu’nun güncellenmesi
3- Tüm turizm sektörü bileşenlerinin oluşturduğu çatı örgütünün oluşturulması
4- Belgelendirmedeki farklılıkların ortadan kaldırılması
5- Ortak bir stratejinin ve tanıtımın belirlenmesi
6- 12 ay istihdam için prim desteğinin sağlanması
7- Kamu-özel sektör işbirliğinin sürdürülmesi
Eğer 2023 yılında 50 milyon turist 50 milyar dolar turizm geliri hedefliyorsak bir an önce harekete geçmemiz gerekmektedir.’’
Çorabatır: Turizm sektörü hakettiği ilgiyi göremiyor
Turizm sektörünün 55 yan sektörü etkilediğine işaret eden TÜROFED Başkan Yardımcısı Sururi Çorabatır, şöyle konuştu:
‘’Turizm sektörü hapşırırsa diğer sektörler zatürre oluyor. Otomotiv sektöründe grev oldu. Bu grev sonrasında yetkililer sektörün zarar gördüğünü, 2 bin otomobil eksik yapıldığını söylediler. Turizm sektörü bu yıl kriz yaşıyor. Türkiye’deki hizmet ihracatının 55 milyar Dolarlık gelirin 34 milyarını turizm sektörü elde ediyor. Bir de bu paranın taamı ülkemizde kalıyor. Turizm sektörü bu sıkıntıları yaşamasına rağmen kimse otomotiv sektörüne sahip çıktığı gibi sahip çıkmıyor. Turizm sektörü hak ettiği ilgiyi göremiyor. Biz otelciler gelirlerimizden, oda fiyatlarından taviz veriyoruz. Her kes kendi imkanları ölçüsünde fiyat rekabeti yapıyor.
Bir içecek firması bu yıl 700 bin litre daha az sipariş aldığını söylüyor. Sadece bir firmanın kaybı bu. Bizler bu krizin birlikte çözümünü bulup alt yapısını hazırlayalım diyoruz. Biz kendi işimizi biliyoruz. Hem iktidar hem de muhalefet bize bu şekilde bakmalı. Finans sektörü bizleri destekledi. Onlar endişe duysalar da destek olmaya devam ediyorlar. ‘’