ÇEŞME- Manisa Soma’da termik santral için 6 bin zeytin ağacının kesilmesinin yankıları sürerken benzer bir tartışma da turizmin gözde mekânlarından İzmir Çeşme’de yaşanıyor. İlçede yerleşim alanlarına sadece 500 metre mesafede rüzgâr santrali kurulmak isteniyor. Yöre halkı, bölgeye kurulacak onlarca rüzgâr türbininin hem görüntü hem de gürültü kirliliği oluşturacağını savunurken uzmanlar, proje sahasının birinci derece sit alanı olduğuna belirtiyor
GÖRÜNTÜ HEM SES AÇıSıNDAN OLUMSUZ ETKILERI OLACAK
Ülke için faydalı projelerin Çeşme gibi önemli bir turizm bölgesinin silüetini ve yapısını bozacak şekilde yapılmasının yanlış olduğunu belirten Çeşme Balıkçılar Kooperatifi Başkanı Ahmet Poyraz “Bölgeye kurulan rüzgâr türbinlerinin burada hem görüntü hem ses açısından olumsuz etkileri olacağını düşünüyorum. Yapılacak çok uygun yerler varken pervanelerin burada olması doğru değil.” dedi. Bu yüzden İzmir’de turizmin gözde ilçesi Çeşme’de yerleşim alanlarına yakın mevkilerde kurulacak Rüzgâr Enerjisi Santralleri (RES) bölge vatandaşları tarafından tepki görüyor. Sadece Çeşme’de değil, Alaçatı ve Karaburun’da da bugünlerde yoğun bir biçimde rüzgâr enerjisi tartışılıyor.
YAPıLACAK ÇOK UYGUN YERLER VAR
Enerji Gazetecileri ve Medya Derneği (EGAD) üyeleri Çeşme rüzgar santrali sahalarını inceledi. Çeşme Balıkçılar Kooperatifi Başkanı Ahmet Poyraz, bölgeye kurulan rüzgâr türbinlerinin burada hem görüntü hem ses açısından olumsuz etkileri olacağı görüşünde. Poyraz, “Zaten bir kirlilik olarak karşımızda Ulusoy’un limanı var. Koca gemiler geliyor. Çeşme ve Çeşme’deki yapılaşma için iyi bir şey olmadı bunlar. Bizimle bu konuda hiç kimse görüşmedi. Biz balıkçılar olarak bu konuya duyarlı diğer arkadaşların yanında durduk. Onlara destek olmak için bir eylem yaptık. Görüntü kirliliğinden rahatsızlığımızı teknelerle bir pankart açarak gösterdik. Yapılan her şey Çeşme için. Yapılacak çok uygun yerler varken şu pervanelerin burada olması bence doğru değil.” dedi
Çeşme’de kafeterya sahibi Ufuk Kısa da rüzgâr enerjisinin gerekli bir şey olduğunu ancak Çeşme’nin merkezinde, yerleşim alanlarının dibinde olmaması gerektiğini belirtti. Kısa “Yani 15-20 km aşağıya doğru giderseniz, Alaçatı’dan sonra Uzunkuyu’nun altı, binlerce dönüm arazi var. Oralarda çok daha rahat, çok daha güzel olabilir. Tabii yapan firma için biraz maliyetli olur ama oraları daha müsait. Ayrıca, bunlara ilk müsaade eden kişilerin de burada yargılanması lazım. Bu adamlar buraları bulup da tak diye gelmediler. Geldiler, araştırdılar, müsaade aldılar. Müsaade verenleri de sorgulamak lazım, sadece yapan firmayı değil. Enerji tabii ki lazım ama şehir merkezinin dibinde değil. Bu kadar yakında olmasının gereği yok.” diyerek eleştirdi.
SORUNUN KAYNAĞıNDA ÇED MEVZUATı VAR
Çeşme’de RES’ler ile ilgili yaşanan rahatsızlığın kaynağını daha çok Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde yer alan düzenlemeler oluşturuyor. 3 Ekim 2013 tarihli ve 28784 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne göre, türbin sayısı 20 ve üzeri olan RES projelerine ÇED uygulanıyor. Ancak türbin sayısı 5-20 arası olan RES’ler seçme-eleme kriterleri uygulanacak projeler arasında yer alıyor.
Acele Kamulaştırma Tepki Topluyor
Bakanlar Kurulu tarafından alınan kararlarla bölgede uygulanan acele kamulaştırma kararları da tepkilere neden oluyor. Özel araziler üzerinde başka bir özel sektör yatırımcısı için verilen acele kamulaştırma kararları tartışma oluşturuyor. Özel arazi sahiplerine itiraz için yeterli süre verilmediğini ve kamulaştırma için belirlenen ücretlerin çok komik olduğunu ileri süren bölge sakinleri, mahkemelere yapılan itirazlarla bu bedellerin artırıldığını ancak yine de belirlenen rakamların, bölgedeki arsa bedellerinin çok altında kaldığını kaydediyor. Kendilerine metrekare başına 9 TL gibi bir rakam sunulduğunu söyleyen Esen Fatma Karadayı, yaptıkları itirazlar sonucu bilirkişi tarafından bu rakamın 35 TL’ye çıktığını ifade etti. Ancak bu rakamın da bölgedeki arazilere metrekare başına biçilecek değerin çok altında olduğunu belirtti.